است كه آن بزرگواران ( ع ) از اعتقادات مردم و باطن آنها به فراست ، خبر داده‌اند و در سخن گفتن آنان با خضر ( ع ) و گفتگويشان با فرشتگان و مسخّر ساختن جنيّان و فرستادن آنها براى كارهايشان و ديگر انواع كرامتها ، بسيار نقل شده است و ما پاره‌اى از آن كرامات را در كتاب اخلاق امامت از بخش عادات ، نقل كرده‌ايم . از جمله روايات نبوى در اين زمينه بدين قرار است : « علم با بسيار آموختن نيست ، بلكه علم نورى است كه خدا در دل كسى مىاندازد كه هدايت او را مىخواهد . » « 104 » « دانش نور و روشنى است كه خدا در دلهاى دوستانش مىاندازد و به زبانشان جارى مىسازد . » « 105 » « علم ، علم خداست و آن را جز به اوليا به كسى نمىدهد . » « 106 » « گرسنگى ابر دانش است و هر گاه بنده گرسنه شود از او حكمت مىبارد . » « 107 » « هركس خود را چهل بامداد براى خدا خالص سازد ، چشمه‌هاى دانش از دلش بر زبانش ظاهر شود . » « 108 » « هيچ بنده‌اى نيست مگر اين كه دل او دو چشم پنهان دارد و با آنها غيب را درك مىكند . » « 109 » « هر گاه خدا نسبت به بنده‌اى خير بخواهد دو چشم دلش را مىگشايد پس آنچه را كه از چشم ظاهريش پنهان باشد مىبيند . » « 110 » غزالى مىگويد : « اين داستانها به حال كسى كه منكر اين حقايق است نفعى

--> ( 104 ) از حديث عنوان بصرى از حضرت صادق ( ع ) معروف است ، به بحار الانوار ، ج 1 ، ص 68 رجوع كنيد . ( 105 ) در هيچ مأخذى به آن دست نيافتم . ( 106 ) اين دو حديث را در هيچ مأخذى نيافتم . ( 107 ) اين دو حديث را در هيچ مأخذى نيافتم . ( 108 ) اين حديث را ابو نعيم در الحليه از ابو ايّوب به سندى ضعيف روايت كرده چنان كه در الجامع الصغير است . ( 109 ) مدركى براى آن نيافتم . ( 110 ) بر اين حديث دست نيافتم مگر آنچه را ابو الشيخ از ابوذر به سندى ضعيف چنين روايت كرده است « اذا اراد اللّه بعبد خيرا فتح له قفل قلبه و جعل فيه اليقين و الصدق ، و جعل قلبه وعيا لما سلك فيه ، و جعل قلبه سليما و لسانه صادقا و خليقته مستقيمة و جعل اذنه سميعة و عينه بصيرة ، هر گاه خدا خير بنده‌اى را بخواهد قفل دلش را مىگشايد و در آن يقين و راستى قرار مىدهد ، دلش را پذيراى مطالبى مىكند كه در آن وارد شود ، و دلش را سالم ، زبانش را راستگو و طبيعتش را مستقيم و گوشش را شنوا و چشمش را بينا قرار مىدهد » به الجامع الصغير باب همزه رجوع كنيد .